توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچک در محل مصرف، به یکی از برنامههای اصلی ساتبا برای افزایش تولید برق و کاهش فشار بر شبکه تبدیل شده است. صنایع، واحدهای کشاورزی، ساختمانهای اداری و مدارس، مهمترین بخشهای هدف این برنامه هستند.
جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایهگذاری و توسعه ساتبا، اعلام کرده است که نیروگاههای خورشیدی انشعابی به دلیل احداث در نزدیکی محل مصرف، میتوانند بدون تحمیل هزینههای سنگین توسعه شبکه انتقال، بخشی از نیاز برق کشور را تأمین کنند.
به گفته او، حرکت جهانی به سمت انرژیهای تجدیدپذیر دیگر فقط یک انتخاب زیستمحیطی نیست؛ بلکه به دلیل کاهش هزینه تجهیزات و افزایش بازده اقتصادی، به یکی از مسیرهای اصلی سرمایهگذاری در صنعت برق تبدیل شده است.
ظرفیت بزرگ سقف واحدهای صنعتی
براساس اطلاعات ارائهشده از سوی ساتبا، بیش از چهار هزار هکتار از سقف واحدهای صنعتی کشور قابلیت استفاده برای نصب نیروگاه خورشیدی را دارد.
استفاده از این ظرفیت میتواند بخشی از برق موردنیاز کارخانهها و واحدهای تولیدی را در همان محل تأمین کند و وابستگی آنها به شبکه برق را، بهویژه در ساعتهای اوج مصرف تابستان، کاهش دهد.
همچنین توسعه شهرکهای تخصصی خورشیدی و واگذاری زمین مناسب به سرمایهگذاران، از دیگر برنامههایی است که برای سرعتبخشیدن به احداث نیروگاههای خورشیدی در نظر گرفته شده است.
فرصت تازه برای بخش کشاورزی
واحدهای کشاورزی نیز یکی از محورهای اصلی این برنامه محسوب میشوند. براساس برنامه اعلامشده، بهرهبرداران کشاورزی میتوانند با احداث نیروگاه خورشیدی و تأمین برق موردنیاز خود، در چارچوب ضوابط مربوط از مزایای کاهش محدودیتهای مدیریت بار برخوردار شوند.
امکان عرضه برق مازاد در تابلوی سبز بورس انرژی نیز میتواند نیروگاه خورشیدی را از یک ابزار صرفاً تأمین برق، به یک فرصت درآمدی برای بهرهبرداران تبدیل کند.
البته استفاده از این مزایا به ظرفیت نیروگاه، میزان مصرف، شرایط اتصال به شبکه، تجهیزات اندازهگیری و دریافت مجوزهای لازم وابسته خواهد بود.
ادارات و مدارس وارد مسیر تولید برق میشوند
دستگاههای اجرایی نیز براساس قوانین موجود موظفاند بخشی از برق مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کنند. به همین دلیل انتظار میرود ساختمانهای دولتی و اداری در سالهای آینده سهم بیشتری در احداث نیروگاههای خورشیدی داشته باشند.
در همین مسیر، ساتبا اجرای طرح نصب نیروگاه خورشیدی روی پشتبام ۱۲ هزار مدرسه را آغاز کرده است. در این طرح، مدارس علاوه بر تأمین بخشی از برق خود، میتوانند از محل فروش برق تولیدی درآمد کسب کنند.
حدود ۷۰ شرکت خصوصی برای اجرای مرحله نخست این طرح انتخاب شدهاند و تجهیزات موردنیاز نیز به تعدادی از استانها ارسال شده است.
نقش تجمیعکنندهها در فروش برق
یکی از موضوعات مهم در توسعه نیروگاههای کوچک و پراکنده، فروش اقتصادی برق تولیدی است. هر نیروگاه خانگی، تجاری یا کشاورزی بهتنهایی ظرفیت محدودی دارد؛ اما تجمیع تولید چندین نیروگاه میتواند امکان حضور مؤثرتر در بازار برق را فراهم کند.
شرکتهای تجمیعکننده میتوانند برق تولیدشده توسط تعداد زیادی نیروگاه کوچک را مدیریت کرده و برای عرضه در بازار یا تابلوی سبز بورس انرژی آماده کنند.
تحلیل VSE؛ این برنامه چه معنایی برای سرمایهگذاران دارد؟
تمرکز ساتبا بر نیروگاههای انشعابی نشان میدهد که مسیر توسعه انرژی خورشیدی در ایران تنها به نیروگاههای بزرگ زمینی محدود نخواهد بود. سقف کارخانهها، دامداریها، گلخانهها، سولهها، ساختمانهای اداری و حتی مدارس میتوانند به محل تولید برق تبدیل شوند.
برای صنایع، مهمترین مزیت این مدل، تولید برق همزمان با ساعت فعالیت مجموعه و کاهش وابستگی به شبکه در دورههای پرمصرف است.
برای بخش کشاورزی، نیروگاه خورشیدی میتواند ضمن تأمین برق چاهها و تجهیزات، امکان فروش مازاد تولید را نیز ایجاد کند. بااینحال، معافیت از محدودیت برق یا فروش انرژی یک امتیاز خودکار برای تمام متقاضیان نیست و باید ضوابط ساتبا، توانیر و شرکت برق منطقهای در طراحی پروژه رعایت شود.
از نگاه VSE، موفقیت اقتصادی چنین پروژههایی به چهار عامل اصلی بستگی دارد:
- بررسی دقیق مصرف و دیماند برق
- ارزیابی فضای نصب و میزان تابش منطقه
- انتخاب ظرفیت مناسب نیروگاه
- تعیین مدل اقتصادی مصرف داخلی یا فروش برق
بنابراین پیش از خرید تجهیزات، باید امکان اتصال به شبکه، ظرفیت انشعاب، فضای قابلاستفاده و دوره بازگشت سرمایه پروژه بهصورت فنی بررسی شود.
محاسبه اولیه ظرفیت نیروگاه
صنایع، کشاورزان و صاحبان ساختمانها میتوانند با استفاده از «محاسبهگر هوشمند VSE»، براساس میزان مصرف و فضای نصب، ظرفیت اولیه نیروگاه، تعداد پنلها، تولید تقریبی و هزینه اجرای پروژه را محاسبه کنند.
منبع خبر: خبرگزاری مهر، ۳۰ تیر ۱۴۰۵
منبع اصلی
مشاهده خبر در خبرگزاری مهر — اخبار ساتبا و خورشیدی
محتوا برای آموزش و تصمیمگیری اولیه است. طراحی اجرایی باید براساس اطلاعات و شرایط واقعی هر پروژه انجام شود.